UWAGA HANDEL LUDŹMI!!!
CO TO JEST HANDEL LUDŹMI?
 
Handel ludźmi jest zjawiskiem, które kojarzy nam się z książek historycznych czy sensacyjnych lub z filmów. Natomiast problem ten jest obecny dzisiaj na całym świecie, a także w Polsce, może nawet obok nas. Z człowieka i jego ubóstwa materialnego i psychicznego, utworzono sobie źródło dochodu. Oprawcy wykorzystują trudną sytuację finansową pokrzywdzonych, kryzys więzi, kobiety, mężczyzn i dzieci.

Mamy do czynienia z handlem międzynarodowym, jak i krajowym. Wg danych prokuratury dominującym zjawiskiem jest wewnątrzkrajowy handel ludźmi, czyli dokonywanie przestępstwa handlu ludźmi przez Polaków na polskich obywatelach.
Najczęściej werbowane są kobiety i dziewczęta do prostytucji, zauważamy też wzrost liczby osób przymuszanych do pracy niewolniczej. Polki są identyfikowane jako ofiary handlu ludźmi w celach wykorzystania seksualnego zarówno w Polsce, jak i za granicą, głównie we Włoszech, Niemczech i Holandii.
 
Definicja z protokołu o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu handlu ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi, uzupełniającego Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej opisuje handel ludźmi w art. 3:
 
a)      „HANDEL LUDŹMI” OZNACZA WERBOWANIE, TRANSPORT, PRZEKAZYWANIE, PRZECHOWYWANIE LUB PRZYJMOWANIE OSÓB, Z ZASTOSOWANIEM GRÓŹB LUB UŻYCIEM SIŁY LUB TEŻ Z WYKORZYSTANIEM INNEJ FORMY PRZYMUSU, UPROWADZENIA, OSZUSTWA, WPROWADZENIA W BŁĄD, NADUŻYCIA WŁADZY LUB WYKORZYSTANIA SŁABOŚCI, WRĘCZENIA LUB PRZYJĘCIA PŁATNOŚCI LUB KORZYŚCI DLA UZYSKANIA ZGODY OSOBY MAJĄCEJ KONTROLĘ NAD INNĄ OSOBĄ, W CELU WYKORZYSTANIA. WYKORZYSTANIE OBEJMUJE JAKO MINIMUM, WYKORZYSTANIE PROSTYTUCJI INNYCH OSÓB, LUB INNE FORMY WYKORZYSTANIA SEKSUALNEGO, PRACE LUB USŁUGI O CHARAKTERZE PRZYMUSOWYM, NIEWOLNICTWO LUB PRAKTYKI PODOBNE DO NIEWOLNICTWA, ZNIEWOLENIE ALBO USUNIĘCIE ORGANÓW
 
b)      Zgoda ofiary handlu ludźmi na zamierzone wykorzystanie nie ma znaczenia, jeżeli posłużono się którąkolwiek z metod wyżej wymienionych
c)      Werbowanie, transport, przekazanie, przechowywanie lub przyjęcie dziecka celem jego wykorzystania uznawane jest za "handel ludźmi" nawet wówczas, gdy nie obejmuje żadnej z metod wyżej wymienionych
d)      "Dziecko" oznacza osobę, która nie ukończyła osiemnastego roku życia.
 
 
CO MOŻE WSKAZYWAĆ, ŻE MAMY DO CZYNIENIA
Z HANDLEM LUDŹMI?
 
·         Osoba nie posiada dokumentów, posiada tylko ich kopię lub fałszywe dokumenty; mówi, że dokumenty zostały jej zabrane;
·         Osoba wróciła z pracy za granicą i nie posiada żadnych pieniędzy; nie otrzymała wynagrodzenia za pracę, otrzymywała częściowe wynagrodzenie lub otrzymywała wyłącznie pieniądze na jedzenie;
·         Osoba musiała zarobić dziennie/tygodniowo z góry ustaloną kwotę;
·         Osoba pracowała bez umowy o pracę lub umowa została zmieniona bez jej wiedzy;
·         Osoba wykonywała pracę inną niż uzgodniona przed wyjazdem, ktoś zorganizował jej pracę za uprzednią opłatą (płaciła za pośrednictwo), załatwił transport;
·         Osoba była zmuszana do pracy, do czynności seksualnych, do żebrania lub do popełniania przestępstw;
·         Osoba pracowała bez urlopu, kilkanaście godzin na dobę, bez odpoczynku albo w nadgodzinach bez wynagrodzenia; sen osoby był kontrolowany lub uniemożliwiany;
·         Osoba miała ograniczony dostęp lub w ogóle uniemożliwiony do pomocy medycznej, do korzystania z toalety, wyżywienia, ubrania, art. sanitarnych;
·         Osoba posiada obrażenia mogące powstać w wyniku ograniczenia swobody poruszania (np. obtarcia na nadgarstkach lub kostce);
·         Wobec osoby była stosowana przemoc (fizyczna, słowna, seksualna; była świadkiem przemocy wobec innych osób), była okaleczana lub zmuszana do udawania kalectwa;
·         Osoba nie miała możliwości swobodnego kontaktu z rodziną (np. pisania sms lub odbierania połączeń lub mogła tylko dzwonić pod nadzorem osób trzecich) lub kompletnie została odizolowana od rodziny;
·         Osoba przebywała w zamknięciu, pod ciągłą kontrolą i obserwacją; zakwaterowanie było blisko miejsca pracy, np. z ludźmi żyjącymi w podobnych warunkach, nie mogła nigdzie samodzielnie się poruszać oraz nawiązywać kontaktów;
·         Osoba podlegała kontroli lub wysokim karom za małe przewinienia (np. brak za nie wypracowanie dziennego limitu, za zły ubiór, niezadowolenie klienta);
·         Osoba została związana spłatą długu (za transport, dokumenty, pobyt, wyżywienie lub ochronę);
·         Osoba nie mogła zakończyć pracy i wrócić do domu wtedy kiedy chce, nie mogła odmówić wykonywania określonych czynności, groziła za to kara;
·         Osoba została porwana;
·         Osoba została uwiedziona;
·         Osoba w rozmowie i kontakcie sprawia wrażenie wycofanej, jakby nieobecnej, pełnej lęku i zaniedbanej;
·         Osoba ma obawy przed mówieniem otwarcie o tym co się stało, sprawia wrażenie, jakby zachowywała się według narzuconych poleceń;
·         W przypadku dziecka - nie jest świadome (nie zna celu) przeznaczenia „zarobionych” przez niego pieniędzy; jest nieadekwatnie ubrane do swojego wieku; ktoś składał mu obietnice wynagrodzenia finansowego lub innych korzyści za popełnianie drobnych przestępstw.
 
Identyfikacji osób pokrzywdzonych w procederze handlu ludźmi dokonuje
Policja oraz Straż Graniczna.

 
 
MECHANIZMY WYKORZYSTYWANE
PRZEZ HANDLARZY LUDŹMI

 
Uwikłanie w handel ludźmi może przydarzyć się każdemu. Historie osób pokrzywdzonych, które wspieraliśmy pokazały nam, że sprawcy dysponują szerokim wachlarzem metod werbunku i manipulacji. Wśród pokrzywdzonych są kobiety, mężczyźni i dzieci, z różnych środowisk i kultur.
 
WERBOWANIE - sprawcy wykorzystują najczęściej dwie metody werbunku ofiar:
 
·         na pracę – oszust obiecuje wysokie zarobki – często te sumy są dużo wyższe od stawek rynkowych. Decyzję o wyjeździe często trzeba podjąć z dnia na dzień, a praca nie wymaga specjalnych kwalifikacji lub werbownik ich nie sprawdza; praca, którą najczęściej oferują to praca w usługach (sprzątanie, pomoc w hotelach, klubach, restauracjach, hostessing, opieka nad dziećmi, nad osobami starszymi, itp.), to także praca fizyczna na plantacjach, w fabrykach, czy innych zakładach.
 
UWAGA: DOBRZE PRZYGOTUJ SIĘ DO PODJĘCIA PRACY, SPRAWDŹ WSZYSTKO CO MOŻLIWE!!!
- warto sprawdzić firmę pośredniczącą w szukaniu pracy – www.kraz.praca.gov.pl,  nigdy nie płaci się za pośrednictwo!!!;
- by przygotować się do pracy w krajach UE patrz–
www.bezpiecznapraca.eu,  www.bezpieczny-wyjazd.eu;
- należy pamiętać o ubezpieczeniu!!!
 

·         na miłość – oszust nawiązuje emocjonalną relację z potencjalną ofiarą (najczęściej są to kobiety), potrafi zainwestować w swoją ofiarę dużo czasu, zdobywa jej zaufanie i rozkochuje w sobie, co pozwala mu nią łatwo manipulować i np. namówić do wyjazdu za granicę…
 
Sprawcy często stosują tzw. „mechanizm długu” – werbownik pożycza pieniądze na przejazd za granicę, mieszkanie, wyżywienie, by potem oczekiwać posłuszeństwa i oddania wszystkich zarobionych pieniędzy. Sprawca często wymyśla pod byle pretekstem „karne opłaty”, które stale powiększają dług. W efekcie pokrzywdzona/y nigdy nie jest w stanie go spłacić…
 
 
PRAWO W POLSCE

8 września 2010 r. weszła w życie nowelizacja kodeksu karnego (Ustawa z dn. 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy o Policji, ustawy - Przepisy wprowadzające Kodeks karny oraz ustawy - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 2010 Nr 98, poz. 626)) wprowadzająca definicję handlu ludźmi.

 
Zgodnie z §22 art. 115  k.k.:

Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:
1)      przemocy lub groźby bezprawnej,
2)      uprowadzenia,
3)      podstępu,
4)      wprowadzenia w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania,
5)      nadużycia stosunku zależności, wykorzystania krytycznego położenia lub stanu bezradności,
6)      udzielenia albo przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie sprawującej opiekę lub nadzór nad inną osobą
w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w szczególności w prostytucji, pornografii lub innych formach seksualnego wykorzystania, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, w żebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania poniżających godność człowieka lub w celu pozyskania komórek, tkanek lub narządów wbrew przepisom ustawy. Jeżeli zachowanie sprawcy dotyczy małoletniego, stanowi ono handel ludźmi, nawet gdy nie zostały użyte metody lub środki wymienione w pkt 1 – 6.”.
 
Handel ludźmi to przestępstwo zagrożone karą od 3 lat pozbawienia wolności.
 
 

DZIECI POKRZYWDZONE W PROCEDERZE HANDLU LUDŹMI
 
Osobny temat stanowią dzieci (osoby do 18-tego roku życia) ofiary handlu ludźmi. Wg dostępnych danych dzieci stanowią 15 % ofiar handlu ludźmi w Unii Europejskiej. Dzieci najczęściej są wykorzystywane do prostytucji dziecięcej lub żebrania, najczęściej pochodzą z Bułgarii, Albanii, także Rumunii, czy Mołdawii. Ważne by wiedzieć, że wg polskiego kodeksu karnego (art. 200 §1 kk) kontakt seksualny z małoletnim poniżej 15 lat grozi karą pozbawienia wolności od 2 do 12 lat.
Program na rzecz dzieci – ofiar handlu i dzieci cudzoziemskich bez opieki od 2004 r. prowadzi Fundacja Dzieci Niczyje z Warszawy (www.fdn.pl - 22 616 02 68; 22 616 03 14), która zajmuje się również działaniami prewencyjnymi i pomocą dzieciom ofiarom handlu ludźmi.
 
 


PRZYDATNE ADRESY, TELEFONY
 
Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi (KCIK):
tel. 0 22 628 01 20, całodobowy: 605 687 750; info@kcik.pl, www.kcik.pl
 
Stowarzyszenie Po MOC:
tel. 32 255 38 69; tel. kom. 694 489 187, www.po-moc.pl, pomoc@po-moc.pl
 
La Strada – Fundacja przeciwko Handlowi Ludźmi i Niewolnictwu:
tel. 0048 22 / 628 99 99, strada@strada.org.pl, www.strada.org.pl
 
Fundacja ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych:
linia wsparcia czynna przez całą dobę: tel. 0 801 24 70 70
oraz telefon zaufania: 48 22 654 70 70;
itaka@itaka.org.plwww.itaka.org.pl
 
Fundacja Dzieci Niczyje
tel. 48 22 616 16 69, dziecicudzoziemskie@fdn.pl, ofiaryhandlu@fdn.plwww.fdn.pl
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży – 116 111
 
IOM – Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji - Biuro w Warszawie,
Tel. 22 5389103, Faks. (+48 22) 5389140, e-mail: iomwarsaw@iom.int, www.iom.pl
 
Centralny Zespół do Walki z Handlem Ludźmi w Komendzie Głównej Policji:
tel. 22 60 126 98  www.policja.pl
 
Zarząd Operacyjno-Śledczy Komendy Głównej Straży Granicznej:
tel. 22 500 40 24, www.strazgraniczna.pl
 
Zarząd ds. Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej:
Tel. 22 500 42 37
 
Państwowa Inspekcja pracy, Dep. Legalności Zatrudnienia
Tel. 22 628 01 20
 
 
 
 
 
PRZYDATNE LINKI
 
www.handelludzmi.eu - portal o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi

www.biznesforum.pl – tutaj można sprawdzić, czy podany przez firmę numer REGON i NIP jest prawdziwy
 
www.kraz.praca.gov.pl – strona Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia, gdzie znajduje się wykaz wszystkich certyfikowanych agencji zatrudnienia
 
www.bezpieczny-wyjazd.eu, www.eures.praca.gov.pl, www.eures.europa.euwww.bezpiecznapraca.eu  – praktycz­ne informacje związane z pracą za granicą
www.psz.praca.gov.pl – serwis urzędów pracy z informacjami na temat rynku pracy w Polsce, zawiera regulacje prawne, oferty pracy oraz wykaz firm prowadzących rekrutację do pracy za grani­cą (KRAZ)
 
www.nfz.gov.pl – strona Narodowego Funduszu Zdrowia, która zawiera informacje na temat opieki zdrowotnej w Polsce i Unii Europejskiej
 
www.aterima.pl – strona z ofertami pracy za granicą
 
www.ilo.org - Międzynarodowa Organizacja Pracy


http://www.msw.gov.pl/portal/pl/166/4725/Handel_ludzmi.html
 
http://www.stopniewolnictwu.pl